« لا تقوم السّاعة حتّى لا يبقى فى الأرض من يقول « 1 » اللّه اللّه « 2 » و قطب به جميع كمالات و صفات ( آ : برگ 22 الف ) الهيه موصوف است الّا به وجوب ذاتى زيرا كه به‌واسطه امكان امتياز حاصل گشت « 3 » ميان خليفهء حديث و متخلف قديم كه واجب الوجود است و هيچ ذره‌اى فيض نگيرد الا از قطب كه خليفهء اهل جبروت است « 4 » و ملكوت و ملك است . شعر « 5 » فذاتى باللّذات خصّت عوالمى « 6 » ( ب ) « 7 » * بمجموعها اوراد « 8 » جمع و عمّت « 9 » و جادت و لا استعداد كسب بفيضها * و قبل التّهى للقبول استمدّت فبالنفس « 10 » اشباح الوجود تنعّمت * و بالرّوح ارواح الشّهود تهنّت « 11 » و الافراد « 12 » كه محاكيم قطب نباشند و افراد صوفى منتهى باشند و امّا غير ايشان صوفى صاحب حال تمام و متصوف صاحب علم « 13 » جام « 14 » و متشبه « 15 » نيكنام باشند « 16 » . و به كمال مرتبهء قطبيه محيط نتواند بود الا « 17 » اللّه تعالى و علم و معرفت قطب و افراد محيط است ( ت ) « 18 » به جميع مراتب عوالم « 19 » و وجود به اجمال و تفصيل نيز على

--> ( 1 ) ن : يقال . ( 2 ) قب : المسلم ج 1 ص 131 ( عن أنس ) . ( 3 ) ب : گشته . ( 4 ) گ : « است » ندارد . ( 5 ) ن ، گ : نظم ، ت : عربيه . ( 6 ) آ : عواتى ، ب : عواليا . ( 7 ) ب : برگ 21 الف . ( 8 ) آ ، ب ، ت ، ل ، ن ، گ : امداد و تصحيح از روى ديوان ابن الفارض ، ص 86 . ( 9 ) ل : غمت . ( 10 ) ل ، ن ، گ : فبالنفس . ( 11 ) اقتباس از التائية الكبرى المسماة بنظم السلوك ابن الفارض ديوان ، ص 86 در ت شعر مقلوب و حذف شده است . ( 12 ) براى افراد رك به : صفحات پيش . گ : الاافراد . ( 13 ) ب : حلم . ( 14 ) آ ، ب ، ل : خام . ( 15 ) ت ، ل : مشبّه . ( 16 ) ترجمه اردو ، عوارف المعارف ، ص 106 ، عوارف المعارف شامل به احياء علوم الدين ج 1 ، ص 345 ، الباب السابع فى ذكر المتصوف و المتشبه به ( ص 347 ) و طرائق الصوفية اوله ايمان ، ثمّ علم ، ثمّ ذوق ، فالمتشبه صاحب ايمان و ايمان بطريق الصوفية ( ايمان بالقدرة ) اصل كبير قال الجنيد رحمه اللّه عليه : الايمان بطريقنا هذا ولاية و وجه ذلك ان الصوفية تميز و الاحوال عزيزه . . . ( ص 349 ) فالمتشبه صاحب ايمان و المتصوف صاحب علوم جام . . . و الصوفى صاحب الذوق . . . ( ص 351 ) فالصوفى فى مقام المفردين و المتصوف فى مقام السائرين . . . فالصوفى فى مقام الروح صاحب فشاهده و المتصوف فى مقارّ القلب صاحب مراقبهء و المتشبه فى مقامة النفس صاحب مجاهدة و صاحب محاسبة . ( 17 ) ل : الى . ( 18 ) ت : برگ 16 الف . ( 19 ) ن : عالم .